TWERES organiseert online loket voor  eigenaars van tweede verblijven in De Panne, Knokke-Heist, Koksijde en Middelkerke om samen de gemeentebelasting op tweede verblijven te betwisten

1) Waarom enkel deze vier kustgemeenten?

Het initiatief van TWERES richt zich tegen de belasting op tweede verblijven in gemeenten waar geen aanvullende personenbelasting wordt geheven ten laste van de ingeschreven inwoners. In deze gemeenten worden eigenaars van tweede verblijven op discriminatoire wijze zeer zwaar belast.. Arresten van het hof van beroep te Gent (betreffende Koksijde), waarin deze praktijk werd veroordeeld, hielden stand voor het Hof van Cassatie. Een arrest van het hof van beroep te Gent van 24 december 2019 (betreffende De Panne) werd door de gemeente niet verder aangevochten.

2) Waarom blijven die gemeenten doorgaan met de onrechtmatige belasting?

Ondanks de rechterlijke uitspraken waarin de onwettigheid van de belasting is vastgesteld, versturen de betrokken gemeenten nog steeds aanslagbiljetten naar eigenaars van tweede verblijven op hun grondgebied. Dat is eenvoudig te verklaren:

  1. De rechter kan een belastingreglement niet vernietigen; hij kan het enkel in een individuele procedure buiten toepassing verklaren. Hierdoor bestaan de reglementen nog steeds en kunnen ze als rechtsgrond blijven dienen voor het versturen van nieuwe aanslagbiljetten. Om de reglementen uit de rechtsorde te doen verdwijnen, had men binnen de zestig dagen na de bekendmaking een beroep tot nietigverklaring moeten instellen bij de Raad van State. Eigenaars van een tweede verblijf worden zich echter doorgaans maar bewust van het bestaan van de belasting op het ogenblik dat ze een aanslagbiljet ontvangen (en het al lang te laat is om zich tot de Raad van State te wenden tegen de belastingreglementen van de vier gemeenten vermits die in december 2019 werden uitgevaardigd).
  2. Slechts een minderheid van de eigenaars getroost zich de moeite om bezwaar in te dienen tegen de belasting en een advocaat aan te stellen om een fiscale procedure op te starten. De meerderheid betaalt, weliswaar met tegenzin, zonder zich te verzetten.
  3. De belasting vormt een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeenten. Elders op de TWERES website publiceren wij meer details daarover.

3) Hoe hoog liggen de kansen op succesvolle betwisting?

Gezien de precedenten in de rechtspraak is de kans op een succesvolle betwisting van de belasting op tweede verblijven vandaag zeer groot.

De eigenaar moet wel zelf tijdig de nodige stappen zetten:

  1. Hij moet binnen de drie maanden na ontvangst van het aanslagbiljet bezwaar indienen bij het college van burgemeester en schepenen;
  2. Hij moet binnen de drie maanden na ontvangst van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen beroep instellen bij de bevoegde rechtbank. Hij kan ook rechtstreeks bij de rechtbank beroep instellen tegen de belasting als de gemeente niet op het bezwaarschrift antwoordt binnen een termijn van zes maanden.

4) Hoeveel kost een dergelijke procedure?

Indien het bezwaarschrift bij het college van burgemeester en schepenen door de eigenaar zelf wordt ingediend, kost dat haar/hem, behalve wat tijd, niet meer dan een postzegel. Als hij/zij een zeker bewijsmiddel wil over de verzending van zijn bezwaarschrift, verstuurt hij het beter per aangetekende brief.

Aan de procedure bij de rechtbank zijn wel kosten verbonden:

  • Er moet voor elk verzoekschrift, dus zowel in eerste aanleg als in hoger beroep, een bijdrage van 20 euro betaald worden aan het waarborgfonds voor juridische tweedelijnsbijstand;
  • De advocaat rekent kosten en ereloon aan voor zijn diensten. Sommige advocaten rekenen lage startkosten aan (250 euro excl. BTW of zelfs minder) maar behouden nadien, bij succes, een deel van de door de rechtbank toegekende rechtsplegingsvergoeding.

Als de rechtbank de belasting onwettig verklaart, wordt de gemeente (naast de terugbetaling van de belasting ook) veroordeeld tot de gerechtskosten. De gerechtskosten omvatten een forfaitaire bijdrage in de kosten voor juridische bijstand van de belastingplichtige (de rechtsplegingsvergoeding). De belastingplichtige recupereert dus altijd (minstens een deel van) de kosten.

Het bedrag van de rechtsplegingsvergoeding hangt af van de waarde van het geschil (het tarief van de belasting). De rechter kan het bedrag ook omwille van specifieke omstandigheden verhogen of verlagen. Bijvoorbeeld: voor een geschil over een belasting van 1.000 euro, bedraagt het basisbedrag van de rechtsplegingsvergoeding per aanleg momenteel 480 euro (maar de rechter kan dit aanpassen tot minimum 240 euro of maximum 1.200 euro). Meer details kan u hier lezen.

5) Wat stelt TWERES nu voor?

TWERES biedt aan eigenaars van tweede verblijven in De Panne, Knokke-Heist, Koksijde en Middelkerke aan om, tegen een forfaitair bedrag – all-in – van 372,75 euro (incl. BTW), de volledige afwikkeling van de procedure op haar te nemen. Dit bedrag dekt de volledige procedure, vanaf indiening van het bezwaarschrift bij de gemeente tot en met de rechterlijke beslissing in hoger beroep. De vereniging werkt daarvoor samen met de gekende topadvocaat in fiscale zaken, Pieter Dewaele van het Kortrijkse kantoor DSD Advocaten. Meester Dewaele was reeds de advocaat van de tweedeverblijvers in de procedure die tot het zeer positieve arrest van het Hof van beroep van Gent van 24 december 2019 leidde. In dat arrest werd de belasting op tweede verblijven in De Panne strijdig bevonden met het gelijkheidsbeginsel.

In geval van succes krijgt de eigenaar die aan deze actie deelneemt het volgende terug:

  • Integrale terugbetaling van de betwiste belasting (bijv. 775 euro in het geval van De Panne);
  • Integrale terugbetaling van de bijdrage aan het waarborgfonds (20 of 40 euro)
  • Betaling van de rechtsplegingsvergoeding ten belope van 332,75 euro (dit bedrag kan evenwel lager zijn, afhankelijk van wat de rechter hierover beslist).

Voor een inleg van 372,75 euro, lidmaatschap van TWERES (10 euro) en wat geduld (vermits een procedure 2 à 3 jaar kan duren) recupereert een deelnemer aan deze actie minstens 1.127,75 euro. (dit bedrag kan 100 à 150 euro lager zijn afhankelijk van wat de rechter beslist over de rechtsplegingsvergoeding).

6) Wat moet u concreet doen om aan deze actie deel te nemen?

  1. u controleert of u lid bent van TWERES en, zo niet, regulariseert u uw lidmaatschap via deze website (de ledenbijdrage bedraagt slechts 10 euro per jaar);
  2. u vult het DEELNAMEFORMULIER in dat u hier op deze website vindt
  3. na het invullen van het deelnameformulier wordt u ook gevraagd om de volgende documenten te uploaden (in PDF):
    1. een gescande kopie van uw aanslagbiljet;
    2. een gescande kopie van de eerste bladzijde(n) van de akte of andere titel waaruit blijkt dat u eigenaar bent van het tweede verblijf waarvoor de taks wordt betwist;
    3. een gescande kopie van uw bezwaarschrift indien u dat reeds hebt ingediend bij de gemeente;
  4. u wacht op de e-mail met bevestiging van TWERES dat u in aanmerking komt om aan de procedure deel te nemen (nodig om te controleren of de termijn voor betwisting al dan niet is verstreken);
  5. na ontvangst van de bevestiging en van de uitnodiging tot betaling, stort u het bedrag van 372,75 euro op rekening IBAN: BE05 7360 7116 0375, BIC: KREDBEBB, van TWERES, Peter Benoitlaan 7/0301, 8450 Bredene;
  6. u krijgt van TWERES een bevestiging dat alle formaliteiten correct vervuld zijn en dat u vanaf hier deelneemt aan de actie. TWERES zal u dan verder op de hoogte houden bij elke belangrijke stap in de procedure.

7) Is deze actie beperkt tot de aanslag van 2020?

Neen: de actie loopt door in de volgende jaren. Eigenaars van tweede verblijven die hun aanslagbiljet meer dan drie maanden geleden ontvingen en sowieso niet meer aan een procedure tegen de aanslag van 2020 kunnen deelnemen, kunnen aan de actie deelnemen zodra zij hun aanslagbiljet voor het jaar 2021 ontvangen.

Wie vanaf nu elk jaar aan deze actie participeert, kan voor zichzelf uitrekenen hoe groot de totale nettowinst kan zijn.

TWERES volgt natuurlijk de evoluties op en zal op haar website signaleren als wijzigingen aan de belastingreglementen, wetgeving of rechtspraak, de kansen op een succesvolle betwisting van de belasting beïnvloeden.

8) Is dit een oplossing op lange termijn?

Neen. Tegelijk met deze actie zoekt TWERES naar andere wegen om een einde te stellen aan de discriminatoire belasting in de vier genoemde kustgemeenten. Mogelijke andere wegen kunnen juridische procedures zijn maar ook politieke druk op diverse bestuursniveaus, zowel lokaal, provinciaal, regionaal als federaal.

Gemeentefiscaliteit aan de Kust: hoe groot is het onevenwicht in het nadeel van tweedeverblijvers?

Belastingplichtigen betalen aanvullende personenbelasting op hun inkomen in de gemeente waar ze gedomicilieerd zijn. De opbrengst van die belasting gaat naar de gemeentekas. In Vlaanderen bedraagt de aanvullende personenbelasting gemiddeld 7,2% van het belastbaar inkomen.

Zoals elke belastingplichtige betalen tweedeverblijvers aanvullende personenbelasting in de gemeente van hun eerste verblijf. Zij maken echter ook gebruik van de gemeentelijke infrastructuur en diensten in de gemeente van hun tweede verblijf. Daarom is het logisch dat gemeenten ook van tweedeverblijvers vragen om de kosten daarvoor mee te helpen dragen.

Essentieel daarbij is natuurlijk een evenwichtige lastenverdeling tussen gedomicilieerde inwoners en tweedeverblijvers.

Een interessante richtlijn over dit evenwicht staat op pagina 14 van de Handleiding tweede verblijven op de website van het Agentschap Wonen Vlaanderen (wonenvlaanderen.be): “Om geen verschuiving van de belastingdruk te creëren naar personen die niet in de bevolkingsregisters van de gemeente zijn ingeschreven en die er dus niet kiesgerechtigd zijn, is vereist dat het geheven tarief redelijk in verhouding staat tot de belastingen die de inwoners betalen (in de eerste plaats de aanvullende personenbelasting en de opcentiemen op de onroerende voorheffing).

Het is daarom interessant om de verhouding tussen gemeentebelasting en tweede verblijfsbelasting in de kustgemeenten van naderbij te bekijken. Dat is echter minder eenvoudig dan het lijkt. De belastingopbrengsten van de verschillende gemeentebelastingen zouden eigenlijk te vinden moeten zijn op de websites van de verschillende kustgemeenten. Daar vindt men helaas weinig relevante informatie hierover (!). Gelukkig staan er wel cijfers op de website van het Vlaams Agentschap Binnenlands Bestuur. Onder meer kan men daar tabellen vinden met voor elke gemeente een overzicht van de belastingen en hun opbrengst vanaf 2008 tot 2018.

Op basis van deze gegevens hebben we in een eerste tabel voor elke kustgemeente en voor het aanslagjaar 2018 de totale opbrengsten aanvullende personenbelasting en de totale opbrengsten van de tweede verblijfstaks per naast elkaar geplaatst. Opgelet echter: in deze eerste tabel wordt nog geen rekening gehouden met het aantal belastingplichtigen per gemeente. Daarom zijn de cijfers het hoogst in gemeenten met veel belastingplichtigen.

GemeenteOpbrengst tweede verblijfsbelasting (in miljoen euro) (2018 Opbrengst aanvullende personenbelasting ten laste van gedomicilieerde inwoners (in miljoen euro)(2018)Verschil (hoeveel meer of minder is de opbrengst van tweede verblijven?) (in miljoen euro) (cijfers van 2018)
De Panne5,862 0+5,862
Koksijde13,59 0+13,59
Nieuwpoort8,749 2,224 +6,505
Middelkerke8,746 3,447 +5,299
Oostende8,476 17,067 -8,591
Bredene *3,394 4,615 -1,221
De Haan*5,3222,910 +2,412
Blankenberge5,3024,308 +0,994
Brugge1,335 36,734 -35,390
Knokke14,662 0+14,662

* Bredene en De Haan kennen een belangrijke populatie van tweedeverblijvers in vakantieparken en kampeerverblijfplaatsen. Voor deze gemeenten werden de opbrengsten van de belasting  kampeerterreinen en kampeerverblijven toegevoegd aan de cijfers m.b.t.  de tweede verblijfsbelasting. Voor andere gemeenten hebben we dit niet gedaan omdat de vermelde populatie er veel lager ligt.

In de meerderheid van de kustgemeenten ligt de opbrengst van de belasting op tweede verblijven dus hoger dan de gemeentebelasting die de gemeenten ontvangen van hun eigen ingeschreven inwoners. Dat kan echter te wijten zijn aan het hoog aantal tweede verblijven in die gemeenten.

Daarom hebben we in een tweede tabel rekening gehouden met dat aantal. In een eerste kolom vermelden we voor 2018 het nominale bedrag van de tweede verblijfsbelasting per wooneenheid. In het geval van gedifferentieerde tarieven voor verschillende types van tweede verblijf, opteerden we voor de bijdrage die verschuldigd is voor de tweede bewoning van een studio.

In de tweede kolom wordt de aanvullende personenbelasting gedeeld door het aantal gedomicilieerde huishoudens per gemeente (de cijfers over het aantal huishoudens vonden we op de website  https://provincie.incijfers.be).  Op die manier kon de ook de gemiddelde aanvullende personenbelasting per verblijf bewoond door gedomicilieerden worden berekend.

GemeenteTweede verblijfsbelasting per verblijf tweede bewoning (euro) Gemiddelde aanvullende personenbelasting per verblijf eerste bewoning (euro) Verschil (hoeveel meer of minder betaalde een tweedeverblijver) in 2018) (in euro)
De Panne5750+575
Koksijde9700+970
Nieuwpoort890356+525
Middelkerke525362+183
Oostende1000468+532
Bredene 850563+286
De Haan500451+49
Blankenberge892403+489
Brugge1000671+329
Knokke7400+740

In alle kustgemeenten dragen eigenaars van een woning die door tweedeverblijvers bewoond wordt dus gemiddeld meer bij aan de gemeentefinanciën dan de eigenaars van woningen die door gedomicilieerde huishoudens wordt bewoond. Bovenaan de lijst staat Koksijde waar de eigenaars van woningen die door gedomicilieerde huishoudens worden bewoond, helemaal geen aanvullende personenbelasting betalen en alle lasten door eigenaars van tweede verblijven worden gedragen.

Aangezien mag verondersteld worden dat tweedeverblijvers minder van de infrastructuur en diensten gebruik maken dan gedomicilieerde inwoners hebben deze belastingen bijgevolg een verschuiving van de belastingdruk gecreëerd naar personen die niet in het bevolkingsregister van de gemeente zijn ingeschreven en niet kiesgerechtigd zijn.

Een fiscale vluchteling worden is altijd mogelijk. Elders op de TWERES website staat een verslag van een studie die in 2016 door de studiedienst van de Vlaamse Overheid over het aantal tweede verblijven in Vlaanderen is gepubliceerd. Naast de kust ontdekten de auteurs ook  grote absolute aantallen tweede verblijven in enkele steden: Antwerpen spande de kroon met bijna 18.000; Gent, Brugge, Kortrijk, Hasselt en Mechelen volgden met tussen de 2.400 en 6.000 tweede verblijven. Het feit dat deze steden in deze lijst staan heeft deels te maken met het feit dat mensen die in Antwerpen of andere Vlaamse steden wonen, hun domicilie in Knokke-Heist of een andere kustgemeente registreren.

TWERES  kiest er echter voor om met de kustgemeenten de dialoog aan te gaan. Waar het niet anders kan,  zal de juridische weg worden ingeslagen en bij voldoende leden en sympathisanten kunnen we, allen samen, proberen om politici ertoe te bewegen toepasselijke regelgeving te veranderen.